Bir kase zeytinyağı.
Biraz ısıt.
Saç diplerine sür.
Havluyla sar.
Bir gece beklet...
“Saçların güçlenir, dökülmen durur.”
Zeytinyağı saç bakımı konusunda belki de en eski ev reçetelerinden biri.
Üstelik kulağa oldukça mantıklı geliyor. Zeytinyağı besleyici bir yağ, saçları yumuşatıyor ve parlak gösteriyor.
Peki bütün bunlar:
Zeytinyağı saç dökülmesini durdurur ve yeni saç çıkarır
anlamına geliyor mu?
İşte burada saç teli ile saç kökünü birbirinden ayırmamız gerekiyor.
Çünkü zeytinyağı saç teliniz için faydalı bir bakım ürünü olabilir.
Ama gerçek saç dökülmesinin tedavisi bambaşka bir konu.
Önce En Çok Sorulan Soruyu Cevaplayalım: Zeytinyağı Saç Çıkarır mı?
Bugünkü bilimsel verilerle:
Zeytinyağını saç derisine sürmenin insanlarda yeni saç çıkardığını gösteren güçlü klinik kanıt bulunmuyor.
Bu önemli.
Çünkü internette bazen:
“Zeytinyağının saç çıkardığı bilimsel olarak kanıtlandı.”
gibi ifadelerle karşılaşabilirsiniz.
Bu iddianın arkasında ilginç bir bilimsel çalışma gerçekten var.
Ama hikâyenin tamamı biraz farklı.
Peki Zeytinyağının Saça Hiç mi Faydası Yok?
Var.
Ancak faydasını doğru yerde aramak gerekiyor.
Zeytinyağının daha gerçekçi etkisi saç kökünden çok saç telinin üzerinde olabilir.
Saç telimizin dış kısmında kütikül adı verilen koruyucu bir tabaka bulunur.
Boya, açıcı, yüksek ısı, sık fön, düzleştirici, güneş, sürtünme ve mekanik işlemler zaman içerisinde saç telini yıpratabilir.
Saç daha;
- kuru,
- mat,
- sert,
- elektriklenen
ve kırılmaya eğilimli
hale gelebilir.
Zeytinyağı gibi yağlar saç telinin yüzeyini kaplayarak sürtünmeyi azaltmaya, saçın daha yumuşak ve parlak görünmesine yardımcı olabilir.
Özellikle kuru, kalın telli veya işlem görmüş saçlarda kozmetik olarak fayda görülebilir.
Ama burada önemli kelime:
Saç teli.
Saç Kırılması ile Saç Dökülmesi Aynı Şey Değil
Bu ayrımı özellikle vurgulamak gerekiyor.
Çünkü bazen:
“Zeytinyağı kullanmaya başladım, saç dökülmem azaldı.”
diyen kişinin aslında saç tellerindeki kırılma azalmış olabilir.
Saç kırılması, saç telinin uzunluğu boyunca kopmasıdır.
Gerçek saç dökülmesinde ise saç folikülünün büyüme döngüsü etkilenir ve saç kökten ayrılır.
Zeytinyağı kuru ve kırılgan saç tellerini daha yumuşak hale getirerek mekanik kırılmayı azaltmaya yardımcı olabilir.
Bu da kişinin saçının daha sağlıklı ve dolgun görünmesini sağlayabilir.
Ancak:
Saçın daha az kırılması, genetik saç dökülmesinin tedavi edildiği anlamına gelmez.
Zeytinyağı Erkek Tipi Saç Dökülmesini Durdurur mu?
Bugünkü kanıtlarla hayır.
Erkek tipi saç dökülmesi yani androgenetik alopesi, genetik yatkınlığı bulunan saç foliküllerinin özellikle DHT adlı hormona karşı hassasiyetiyle ilişkilidir.
Zaman içerisinde saç folikülleri küçülür.
Kalın saç tellerinin yerini daha ince teller almaya başlar.
Bu sürece miniaturizasyon denir.
Zeytinyağının saç derisine sürülmesinin bu hormonal-genetik süreci durdurduğunu gösteren yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır.
Dolayısıyla şakaklarınız giderek açılıyorsa veya tepe bölgenizde belirgin seyrelme başladıysa aylarca yalnızca zeytinyağı kullanmak değerli zamanı kaybettirebilir.
Kadın Tipi Saç Dökülmesinde Zeytinyağı İşe Yarar mı?
Kadınlarda da benzer bir durum söz konusu.
Saç ayrım çizgisinin giderek genişlemesi, tepe bölgesinde yoğunluğun azalması ve saç tellerinin giderek incelmesi kadın tipi saç dökülmesinin belirtileri olabilir.
Bu durumda saç telinin üzerine uygulanan zeytinyağı saçların daha parlak ve bakımlı görünmesine yardımcı olabilir.
Ancak saç folikülündeki miniaturizasyonu tedavi ettiği gösterilmiş değildir.
Saçın güzel görünmesi ile saç kökünün tedavi edilmesi aynı şey değildir.
Zeytinyağı Sürünce Saç Neden Daha Gür Görünüyor?
Çünkü saçın görüntüsünü değiştirmek için mutlaka yeni saç çıkarmak gerekmez.
Zeytinyağı sonrasında saç telleri;
daha parlak,
daha düzgün,
daha az kabarık
ve daha yumuşak görünebilir.
Kırılmanın azalması da saç uçlarının daha dolgun görünmesine katkıda bulunabilir.
Kişi aynaya baktığında:
“Saçlarım güçlendi.”
diyebilir.
Bu gözlem yanlış değildir.
Ancak bilimsel olarak bunu:
“Yeni saç kökleri oluştu.”
şeklinde yorumlamak doğru olmaz.
Zeytinyağı Saç Köklerini Besler mi?
“Saç kökünü beslemek” günlük dilde çok kullandığımız bir ifade.
Ama biyolojik olarak biraz yanıltıcı olabilir.
Saç folikülünün yaşayan bölümleri ihtiyaç duyduğu oksijen ve besinleri esas olarak kan dolaşımı aracılığıyla alır.
Saç derisine sürdüğümüz zeytinyağı kökün içerisine gidip ona yemek taşımaz.
Bu nedenle:
“Zeytinyağı saç kökünü besledi, kök güçlendi.”
yerine:
“Zeytinyağı saç telinin bakımına ve yumuşaklığına katkı sağlayabilir.”
demek daha doğru olur.
Zeytinyağı Saç Derisinde Gece Boyunca Bekletilmeli mi?
Bunun saç çıkarmak açısından özel bir avantaj sağladığını gösteren güçlü bir bilimsel veri yok.
Özellikle yağlı veya seboreik dermatite eğilimli saç derisinde uzun süre yoğun yağ bırakmak rahatsızlığı artırabilir.
Eğer amaç kuru saç tellerine bakım yapmaksa zeytinyağını bütün saç derisini kaplayacak şekilde uygulamak yerine daha çok:
- saçın orta bölümleri ve uçlarına
az miktarda uygulamak daha mantıklı olabilir.
Özellikle kuru, kalın telli, kıvırcık veya kimyasal işlem görmüş saçlarda bu yaklaşım daha uygun olabilir.
Zeytinyağı Her Saç Tipine Uygun mu?
Hayır.
Çok ince telli saçlarda fazla miktarda yağ saçı ağırlaştırabilir.
Yağlı saç derisinde saçların daha çabuk kirli görünmesine neden olabilir.
Seboreik dermatiti bulunan kişilerde saç derisine yoğun uygulanması uygun olmayabilir.
Kuru, kalın telli veya işlem görmüş saçlarda ise özellikle saç uzunluklarında ve uçlarda kozmetik fayda sağlayabilir.
Yani burada da: “Doğalsa herkese iyi gelir.” diyemiyoruz.
Zeytinyağı Kullanmak İstiyorsanız Nasıl Kullanabilirsiniz?
Eğer saç derinizde aktif bir hastalık yoksa ve amaç kuru saç tellerinin bakımını desteklemekse çok büyük miktarlara ihtiyaç yoktur.
Az miktarda zeytinyağı avuç içerisinde dağıtılıp özellikle;
- saçın orta kısımlarına,
- kuru bölgelere
ve saç uçlarına
uygulanabilir.
Bir süre bekletildikten sonra saç uygun bir şampuanla temizlenebilir.
Amaç saçları zeytinyağı içerisinde bırakmak değil, saç telinin bakımına destek olmaktır.
İlk kez kullanıyorsanız küçük bir bölgede denemek de olası hassasiyeti fark etmek açısından mantıklıdır.
“Saçıma Yağ Sürüyorum Ama Hâlâ Dökülüyor” Diyorsanız...
İşte asıl önemli nokta burası.
Saç dökülmesinin nedeni;
- genetik yatkınlık,
- demir eksikliği,
- tiroid problemleri,
- hormonal değişiklikler,
- yoğun stres,
- hızlı kilo kaybı,
- yetersiz protein veya kalori alımı,
- yakın zamanda geçirilen hastalıklar,
- bazı ilaçlar
veya saçlı deri hastalıkları
olabilir.
Bu nedenlerden herhangi biri varsa saçın üzerine sürdüğünüz yağ asıl problemi çözmeyebilir.
Bazen saçımızın ihtiyacı yağ değil, doğru tanıdır.
Özel Novapol Poliklinik'te Saç Dökülmesine Nasıl Yaklaşıyoruz?
Özel Novapol Poliklinik'te saç dökülmesi yaşayan kişilerden zaman zaman:
“Zeytinyağı sürüyorum ama saçlarım hâlâ dökülüyor.”
veya
“Hangi doğal yağı kullanmalıyım?”
sorularını duyuyoruz.
Bizim için ise ilk soru farklı:
“Saç neden dökülüyor?”
Çünkü saç telindeki kuruluk ve kırılma ile saç kökünden kaynaklanan gerçek saç dökülmesini birbirinden ayırmak gerekir.
Değerlendirmede;
- saç yoğunluğu,
- saç tellerindeki incelme,
- saç ayrım çizgisindeki değişiklikler,
- dökülmenin dağılımı,
- saçlı derinin durumu
ve kişinin son aylardaki öyküsü birlikte ele alınır.
Hızlı kilo kaybı, stres, geçirilen hastalıklar, beslenme değişiklikleri, kullanılan ilaçlar ve gerekli durumlarda laboratuvar bulguları değerlendirmeye dahil edilebilir.
Eğer saç köklerinde miniaturizasyon veya farklı bir saç dökülmesi problemi saptanıyorsa kişinin ihtiyacına göre PRP, saç mezoterapisi, düşük seviyeli lazer uygulamaları veya diğer destekleyici saç tedavileri değerlendirilebilir.
İleri saç kaybında ve uygun kişilerde saç ekimi ayrıca gündeme gelebilir.
Zeytinyağını saç bakımında kullanmakla gerçek saç dökülmesini tedavi etmek aynı şey değildir.
Novapol'de amaç yalnızca:
“Saçınıza ne sürelim?”
sorusunu cevaplamak değil;
“Saçınız neden dökülüyor ve mevcut saç köklerini korumak için ne yapabiliriz?”
sorusuna yanıt bulmaktır.
Sonuç: Zeytinyağı Saç İçin Faydalı mı?
Evet, olabilir.
Ama faydasını doğru tanımlamak gerekiyor.
Zeytinyağı saç telini yumuşatmaya, parlaklığı artırmaya ve kuru-kırılgan saçların bakımına yardımcı olabilir.
Fakat:
Zeytinyağının insanlarda genetik veya diğer yaygın saç dökülmesi türlerini tedavi ederek yeni saç çıkardığını gösteren güçlü klinik kanıt bulunmamaktadır.
Saçınız kuruysa zeytinyağı bakım rutininizin bir parçası olabilir.
Ama saçlarınız giderek seyrekleşiyorsa:
Yağ şişesine değil, önce saç köklerinin neden inceldiğine bakmak gerekir.
Çünkü saç dökülmesinde doğru tedavi, çoğu zaman doğru nedeni bulmakla başlar.
Bilimsel Kaynaklar
- Tong T, Kim N, Park T. Topical Application of Oleuropein Induces Anagen Hair Growth in Telogen Mouse Skin. PLoS One. 2015;10(6):e0129578. doi:10.1371/journal.pone.0129578. PMID: 26060936.
- Borda LJ, Wikramanayake TC. Seborrheic Dermatitis and Dandruff: A Comprehensive Review. J Clin Investig Dermatol. 2015;3(2). PMID: 27148560.
- DeAngelis YM, Gemmer CM, Kaczvinsky JR, Kenneally DC, Schwartz JR, Dawson TL. Three etiologic facets of dandruff and seborrheic dermatitis: Malassezia fungi, sebaceous lipids, and individual sensitivity. J Investig Dermatol Symp Proc. 2005;10(3):295–297. PMID: 16382685.
- Siegfried E, Glenn E. Use of Olive Oil for the Treatment of Seborrheic Dermatitis in Children. Arch Pediatr Adolesc Med. 2012. Makalede seboreik dermatitte organik yağların, özellikle zeytinyağının kullanımına ilişkin biyolojik kaygılar tartışılmıştır.
- Dias MFRG. Hair Cosmetics: An Overview. Int J Trichology. 2015;7(1):2–15. Saç kozmetikleri, saç telinin yapısı ve kozmetik hasarın değerlendirilmesine ilişkin derleme.
Tıbbi Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Saç dökülmesinin nedeni kişiden kişiye değişebilir. Evde uygulanan yağlar tıbbi tanı veya tedavinin yerine geçmez. Saç dökülmesinin değerlendirilmesi ve tedavi planı hekim tarafından kişiye özel yapılmalıdır.
