Duşa girdiniz.
Saçınızı şampuanladınız.
Elinize birkaç saç teli geldi.
Duruladınız... Birkaç tane daha.
Sonra giderin üzerinde biriken saçları gördünüz ve o tanıdık endişe başladı:
“Saçımı çok sık yıkadığım için mi dökülüyor?”
Hatta bazen çözümü saçımızı daha az yıkamakta arıyoruz.
“Biraz yağlansın, kendi kendini beslesin.”
“Her gün şampuan kullanmak saç köklerini zayıflatıyor.”
“Saçımı yıkamasaydım bu kadar dökülmezdi.”
Peki bunların ne kadarı doğru?
En baştan söyleyelim:
Saçı yıkamak, normal şartlarda saç köklerini dökmez.
Duşta gördüğünüz saçların önemli bir bölümü zaten doğal saç döngüsünün sonunda dökülmeye hazır hale gelmiş saçlardır.
Yani bazen duş saçınızı dökmüyor.
Sadece zaten dökülmek üzere olan saçları size gösteriyor.
MİT 1: “Saçı Her Gün Yıkamak Saç Döker”
GERÇEK: Her gün saç yıkamak tek başına saç dökülmesinin nedeni değildir.
Saçlarımızın her biri aynı anda büyümez.
Bazıları büyüme dönemindeyken bazıları dinlenme ve dökülme dönemindedir.
Dökülme aşamasına ulaşmış bir saç teli bir süre saçlı deride kalabilir. Yıkama, tarama ve saçla fiziksel temas sırasında bu saçlar ayrılır.
Bu nedenle saçınızı yıkarken elinizde saç görmeniz, şampuanın o saçları kökünden kopardığı anlamına gelmez.
Saç yıkama sıklığını inceleyen çalışmalarda da daha sık yıkamanın sağlıklı saçlı deride saç veya saçlı deri üzerinde objektif olarak zararlı olduğu gösterilmemiştir.
Hatta bazı çalışmalarda düzenli ve daha sık temizliğin saçlı deri açısından daha iyi sonuçlarla ilişkili olduğu görülmüştür.
Burada asıl önemli olan:
“Saçımı kaç günde bir yıkıyorum?” değil, “Saçımın ve saçlı derimin ihtiyacı ne?”
sorusudur.
MİT 2: “Saçımı Ne Kadar Az Yıkarsam O Kadar Az Dökülür”
GERÇEK: Daha az yıkadığınızda dökülecek saçlar ortadan kaybolmaz.
Tam tersine, bir süre saçların arasında kalabilirler.
Basit bir örnek verelim.
Saçınızı her gün yıkıyorsanız duşta her gün belirli miktarda saç görebilirsiniz.
Ama saçınızı üç veya dört gün yıkamazsanız bu süre içerisinde dökülme aşamasına gelen saçların bir kısmı saçların arasında kalabilir.
Sonra saçınızı yıkadığınız gün hepsi bir arada elinize gelir.
Ve siz:
“Eyvah, bugün saçım çok döküldü!”
diye düşünebilirsiniz.
Aslında gördüğünüz miktarın bir kısmı birkaç günün birikmiş dökülmesi olabilir.
Bu nedenle yalnızca bir duşta gördüğünüz saç miktarına bakarak saç dökülmesinin şiddetini değerlendirmek yanıltıcı olabilir.
MİT 3: “Şampuan Saç Döker”
GERÇEK: Uygun bir şampuanın görevi saçlı deriyi temizlemektir; genetik veya hormonal saç dökülmesini başlatmak değildir.
Şampuanın temel görevi saçlı deride biriken;
- yağ, ter, ölü deri hücreleri, çevresel kirleticiler ve saç ürünlerinin kalıntılarını
uzaklaştırmaktır.
Normal koşullarda uygun bir şampuan kullanmak saç köklerinin dökülmesine neden olmaz.
Ancak burada bir istisna var.
Bazı kişiler şampuanların içerisindeki belirli maddelere karşı irritasyon veya alerjik kontakt dermatit geliştirebilir.
Bu durumda;
kaşıntı,
kızarıklık,
yanma,
pullanma
ve saçlı deride hassasiyet görülebilir.
Saçlı deride belirgin inflamasyon geliştiğinde saç dökülmesi de tabloya eşlik edebilir.
Dolayısıyla:
“Bütün şampuanlar saç döker” yanlış.
Ama:
“Her şampuan her saçlı deriye uygundur” da yanlış.
MİT 4: “Şampuan Köpürmüyorsa Saçı Temizlemiyordur”
GERÇEK: Köpük miktarı temizlik gücünün birebir göstergesi değildir.
Şampuanlarda bulunan yüzey aktif maddeler yağ ve kirin saçlı deriden uzaklaştırılmasını sağlar.
Ancak bir şampuanın çok köpürmesi onun mutlaka daha iyi temizlediği veya saç için daha iyi olduğu anlamına gelmez.
Aynı şekilde “sülfatsız”, “doğal” veya “organik” olması da bir ürünün otomatik olarak herkes için daha güvenli olduğu anlamına gelmez.
Çünkü doğal içerikler de bazı kişilerde irritasyon veya alerji oluşturabilir.
Önemli olan ürünün etiketi değil, kişinin saç ve saçlı deri yapısına uygun olmasıdır.
MİT 5: “Saçın Kendi Yağı Saç Köklerini Besler, O Yüzden Çok Yıkamamak Gerekir”
GERÇEK: Saçlı derideki yağın görevi saç kökünü içeriden beslemek değildir.
Saçlı derimiz sebum adı verilen doğal bir yağ üretir.
Sebum saç ve saçlı derinin yüzeyinde koruyucu ve kayganlaştırıcı bir rol oynar.
Ama saç kökü besinini yüzeyde biriken yağdan almaz.
Saç folikülü yaşayan bir yapıdır ve ihtiyaç duyduğu oksijen ile besinleri kan dolaşımı aracılığıyla alır.
Dolayısıyla:
“Saçımı yıkamazsam yağ saç kökümü besler.”
düşüncesi doğru değildir.
Peki Yağlı Saç Daha mı Çok Dökülür?
Bu sorunun cevabı biraz daha ilginç.
Yağlı saçlı deri tek başına saç dökülmesinin nedeni değildir.
Ancak fazla sebum;
saçlı deride rahatsızlık,
kaşıntı,
kepek
ve bazı kişilerde seboreik dermatit gibi problemlere eşlik edebilir.
Özellikle yağlı ve kepekli saçlı deride temizliği gereğinden fazla geciktirmek her zaman iyi bir fikir değildir.
Yeni çalışmalar yüksek sebum düzeylerinin kaşıntı, kepek ve saçlı deri bariyerindeki değişikliklerle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
Bu nedenle yağlı saçlı deriye sahip bir kişinin:
“Saçım dökülmesin diye mümkün olduğunca az yıkayayım.”
demesi bazen tam tersine saçlı deri konforunu bozabilir.
MİT 6: “Her Gün Şampuan Kullanmak Saçın Doğal Dengesini Kesinlikle Bozar”
GERÇEK: Herkes için geçerli tek bir yıkama sıklığı yoktur.
Bir kişinin saçlı derisi 24 saat içerisinde belirgin şekilde yağlanabilir.
Başka bir kişinin saçları ise kuru ve kıvırcıktır; daha seyrek yıkama yeterli olabilir.
Yıkama sıklığını;
- saçlı derinin yağlanma hızı,
- saçın düz veya kıvırcık olması,
- egzersiz ve terleme,
- kullanılan saç ürünleri,
- kepek veya seboreik dermatit varlığı
ve kişinin günlük yaşamı etkileyebilir.
Bu nedenle herkese:
“Saçınızı mutlaka üç günde bir yıkayın.”
veya
“Her gün yıkayın.”
demek doğru değildir.
Doğru sıklık kişiye göre değişir.
MİT 7: “Duşta Çok Saç Görüyorsam Kesin Saç Dökülmem Var”
GERÇEK: Duşta gördüğünüz saç sayısı tek başına tanı koydurmaz.
Bilimsel çalışmalarda saç yıkama sırasında dökülen saçların sayılması, farklı saç dökülmesi tiplerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri olmuştur.
Örneğin bir çalışmada günlük yıkama sırasında toplanan saç sayısının sağlıklı kişiler, androgenetik alopesi olan kişiler ve telogen effluvium yaşayan kişiler arasında belirgin şekilde farklı olabildiği gösterilmiştir.
Ama günlük hayatta mesele yalnızca:
“Kaç tel saç döküldü?”
değildir.
Daha önemli sorular şunlardır:
- Saç yoğunluğunuz azalıyor mu?
- Saç ayrım çizginiz genişliyor mu?
- Saç telleriniz giderek inceliyor mu?
- At kuyruğunuz eskisine göre daha ince mi?
- Şakak veya tepe bölgesinde açılma başladı mı?
Bunlar varsa yalnızca duşta gördüğünüz saçları saymak yerine saç dökülmesinin nedenini değerlendirmek daha anlamlıdır.
Saçımızı Yıkarken Nasıl Davranmalıyız?
Aslında çok karmaşık bir rutine gerek yok.
Şampuanı öncelikle saçlı deriyi temizlemek için kullanmak yeterlidir.
Saçlı deriyi tırnaklarla sertçe kazımak yerine parmak uçlarıyla nazikçe temizlemek daha uygundur.
Şampuan ve diğer ürünler iyi durulanmalıdır.
Saç ıslakken daha hassas olabileceği için havluyla sertçe ovalamak veya agresif şekilde taramak yerine daha nazik davranılabilir.
Ve saçlı deriniz çok yağlanıyorsa sırf:
“Saçımı sık yıkarsam dökülür.”
korkusuyla yıkamayı gereksiz yere ertelemeniz gerekmez.
Saç Dökülüyorsa Şampuanı Değiştirmek Yeterli mi?
Çoğu zaman hayır.
Çünkü gerçek saç dökülmesinin arkasında;
- genetik yatkınlık,
- demir eksikliği,
- tiroid problemleri,
- hormonal değişiklikler,
- yoğun stres,
- hızlı kilo kaybı,
- yetersiz beslenme,
- yakın zamanda geçirilen hastalıklar
veya farklı saçlı deri hastalıkları bulunabilir.
Bu nedenle aylarca şampuan değiştirip durmak bazen asıl nedeni gözden kaçırmamıza yol açabilir.
Şampuan saçınızı temizler. Saç dökülmesinin nedenini ise doğru değerlendirme ortaya çıkarır.
Özel Novapol Poliklinik'te Saç Dökülmesine Nasıl Yaklaşıyoruz?
Özel Novapol Poliklinik'te saç dökülmesi şikâyetiyle gelen kişilerden sık duyduğumuz cümlelerden biri:
“Hocam, acaba şampuanımdan mı?”
Bizim için ilk adım şampuan markası seçmek değil, saçın gerçekten neden döküldüğünü anlamaktır.
Saç yoğunluğu, saç tellerindeki incelme, dökülmenin şekli ve süresi, saçlı derinin yağlanma veya kepeklenme durumu ve kişinin son aylardaki öyküsü birlikte değerlendirilir.
Gerekli durumlarda demir depoları, tiroid veya saç dökülmesiyle ilişkili olabilecek diğer nedenlerin araştırılması önerilebilir.
Eğer saçlı deride bir problem varsa öncelikle bunun kontrol altına alınması gerekebilir.
Saç köklerinde incelme veya eşlik eden bir saç dökülmesi problemi saptandığında ise kişinin ihtiyacına göre PRP, saç mezoterapisi, düşük seviyeli lazer uygulamaları veya diğer destekleyici saç tedavileri değerlendirilebilir.
Saç kaybının ileri olduğu ve uygun donör kapasitesinin bulunduğu kişilerde saç ekimi ayrı bir seçenek olarak gündeme gelebilir.
Novapol'de amacımız kişiye “daha az saç yıka” veya “şu şampuanı kullan” demek değil; saç dökülmesinin arkasındaki gerçek nedeni mümkün olduğunca doğru belirlemektir.
Çünkü bazen mesele şampuan değildir.
Bazen saç bize başka bir şey anlatıyordur.
Sonuç: Duş Saçınızı Dökmüyor Olabilir
Duş giderinde saç görmek rahatsız edici olabilir.
Özellikle saç dökülmesinden endişeleniyorsanız her yıkama küçük bir saç sayma seansına dönüşebilir.
Ama unutmayın:
Yıkarken gördüğünüz saçların önemli bir kısmı zaten dökülme aşamasına gelmiş saçlardır.
Saçı her gün yıkamak tek başına saç köklerini zayıflatıp saç dökülmesine yol açmaz.
Yağlı saçlı deriyi uzun süre yıkamamak da saç köklerini “besleyen” bir yöntem değildir.
Ve her saç dökülmesinin çözümü yeni bir şampuan değildir.
Asıl önemli soru:
“Saçımı ne sıklıkta yıkamalıyım?”dan önce bazen “Saçım neden dökülüyor?” olmalıdır.
Bilimsel Kaynaklar
- Dias MFRG, et al. Hair Cosmetics for the Hair Loss Patient. Indian Journal of Plastic Surgery. 2021. doi:10.1055/s-0041-1739241. PMID: 34984093.
- Gavazzoni Dias MFR. Hair Cosmetics: An Overview. International Journal of Trichology. 2015;7(1):2–15.
- The Impact of Shampoo Wash Frequency on Scalp and Hair Conditions. Skin Appendage Disorders. 2021. PMID: 34055906. Sağlıklı saçlı deriye sahip popülasyonda yıkama sıklığı ile saç ve saçlı deri durumunu değerlendiren çalışma.
- Hair Shedding Evaluation for Alopecia: A Refined Wash Test. 2022. PMCID: PMC8801509. Saç yıkama sırasında dökülen saçların sağlıklı kişiler, androgenetik alopesi ve telogen effluvium gruplarında karşılaştırıldığı çalışma.
- Pham CT, Juhasz M, Lin J, et al. Allergic Contact Dermatitis of the Scalp Associated With Scalp Applied Products: A Systematic Review of Topical Allergens. Dermatitis. 2022;33(4):235–248. doi:10.1097/DER.0000000000000844. PMID: 35318978.
- Thomas ZRM, et al. Contact dermatitis to hair cosmetics: Current diagnostic recommendations. Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft. 2021;19(12):1729–1734. doi:10.1111/ddg.14544. PMID: 34427043.
Tıbbi Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Saç dökülmesinin nedeni ve uygun saçlı deri bakımı kişiden kişiye değişebilir. Tanı ve tedavi planı hekim değerlendirmesi sonrasında belirlenmelidir.
